Μενού
Αρχική / Εγκυκλοπαίδεια / Παράδοση / Λαική Σοφία (Σελίδα 15)

Λαική Σοφία

Φράσεις με «Λαϊκή Σοφία» που χρησιμοποιούμε – ακούμε – διαβάζουμε συχνά και δεν γνωρίζουμε την πραγματική προέλευση τους ή την ιστορική διαδρομή τους μέχρι σήμερα . Μία σελίδα «μάνα εξ ουρανού» στην περιέργεια και στις εγκυκλοπαιδικές μας γνώσεις .

Μοιάζω για αμερικανάκι; Για αμερικανάκι με πέρασες;

Δεν είμαι αφελής, δεν μπορείς να με ξεγελάσεις. Η φράση, που έχει ήδη παλιώσει κάπως, γεννήθηκε κατά τη δεκαετία του 1950, όταν το λιμάνι του Πειραιά πλημμύριζε από Αμερικανούς ναύτες που έπεφταν εύκολα θύματα των αετονύχηδων της πιάτσας.

Συνέχεια »

Λέω τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη

Λέω τα πράγματα με τ’ όνομά τους, μιλάω ξεκάθαρα και ειλικρινά, χωρίς υπεκφυγές ή προσπάθεια ωραιοποίησης. Η παρουσία της φράσης στην Αττική κωμωδία (δυο φορές στον Αριστοφάνη: σκαιός δε τις καγροικός ειμί την σκάφην σκάφην λέγων/ άγροικός ειμί την σκάφην …

Συνέχεια »

Αλαμπουρνέζικα

Ακαταλαβίστικα, σε ακατάληπτη γλώσσα. Αβέβαιη η εξήγηση – ετυμολογία της. Ίσως πρόκειται για δυο λέξεις (αλά Μπουρνέζικα) – όπως λέμε αλά Γαλλικά – δηλ. στη διάλεκτο της φυλής Μπουρνού, που ζει σε μια περιοχή του Σουδάν, η οποία για τους …

Συνέχεια »

Εν κρυπτώ και παραβύστω

Κρυπτός (ρηματικό επίθετο του κρύπτω) είναι ο κεκρυμμένος (και ως ουσιαστικό: τα κρυπτά = τα κρυφά, τα μυστικά), ενώ παραβύστων ονομάζεται το αφανές ή απόκρυφο μέρος, ο παράμερος ή απόμερος τόπος (παραβύστων ονομαζόταν στην αρχαία Αθήνα ένα απόκρυφο και παράμερο …

Συνέχεια »

Φταίει ο γάιδαρος και δέρνει το σαμάρι

Ο Πολίτης εξηγεί: η μεταφορά από των αδεξίων ιππέων, οίτινες φοβούμενοι μη κρημνισθώσιν υπό του όνου ή του ίππου, αν εξοργίσωσιν αυτόν, μαστίζουσι το σάγμα αντί του ζώου. Η παροιμία – που λέγεται σε περιπτώσεις που, κυρίως από αδυναμία να …

Συνέχεια »

Μετά βαΐων και κλάδων

Η φράση προέρχεται από γνωστό τροπάριο της Κυριακής των Βαΐων («δεύτε μεγαλύνωμεν Χριστόν, μετά βαΐων και κλάδων, ύμνους κραυγάζοντες») και παραπέμπει στη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού στην πόλη των Ιεροσολύμων, κατά την οποία – σύμφωνα την αφήγηση της Καινής Διαθήκης …

Συνέχεια »

Κέρας Αμαλθείας

Λέγεται για να δηλώσει αφθονία αγαθών. Κατά την Ελληνική μυθολογία η Αμάλθεια ήταν η αίγα πού θήλαζε τον Δία στο όρος Ίδη της Κρήτης. Ο Δίας παίζοντας μαζί της της έσπασε το κέρατο και για να επανορθώσει το έκανε να …

Συνέχεια »

Ότι πιάνει γίνεται χρυσός

Έκφραση πού προέρχεται από τον μύθο του Μίδα. Ο πλεονέκτης αυτός βασιλιάς ζήτησε να του δοθεί η ικανότητα ότι πιάνει να γίνεται χρυσός. Σαν αποτέλεσμα δεν μπορούσε να φάει και να πιει και στο τέλος μεταμορφώθηκε και η κόρη του …

Συνέχεια »

Δυστυχώς επτωχεύσαμεν

Φράση πού είπε ο Χαρίλαος Τρικούπης (1832-1896) στην βουλή παραδεχόμενος την αδυναμία του κράτους να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του εξ αιτίας των εκτεταμένων δαπανών για δημόσια έργα.

Συνέχεια »

Τέρμα τα δίφραγκα

Λαϊκή ρήση του 20ου αιώνα πού χρησιμοποιήθηκε, όταν καταργήθηκε η αξίας δύο δραχμών διαδρομή από τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Κατά την ένταξη της Ελλάδας στην λατινική νομισματική ένωση ορίστηκε η ισοτιμία της αργυρής δραχμής με το Γαλλικό φράγκο, ένα προς …

Συνέχεια »

Πλήρωσε τα μαλλιά της κεφαλής του

Οι φόροι επί τουρκοκρατίας ήταν τόσοι πολλοί, ώστε όσοι δεν είχαν να πληρώσουν έβγαιναν στο βουνό. Ανάμεσα στους φόρους αυτούς επιβλήθηκε και ένας φόρος για όσους Έλληνες είχαν μακριά μαλλιά, (“φόρος ωσαύτως ετίθετο επί των ραγιάδων εκείνων οίτινες έτρεφον μακράν …

Συνέχεια »

Σκότωσε την κότα με τα χρυσά αυγά

Η φράση χρησιμοποιείται για τους άπληστους και τους αχόρταγους. Αποδίδεται στον Αίσωπο ο οποίος αναφέρει, σε έναν από τους μύθους του, για τον άπληστο ιδιοκτήτη μιας κότας πού γεννούσε χρυσά αυγά. Όταν την σκότωσε για να πάρει όλο το χρυσό …

Συνέχεια »

Τα μυαλά σου και μια λίρα

Την εποχή της Τουρκοκρατίας, υπήρχε στην Αθήνα ένας τεράστιος Αλβανός, πού ονομαζόταν Κιουλάκ Βογιατζή. Αυτός γύριζε στα σπίτια των Ελλήνων και εισέπραττε τον κεφαλικό φόρο (χαράτσι). Κρατούσε μάλιστα στα χέρια του ένα ρόπαλο και απειλούσε ότι θα σπάσει το κεφάλι …

Συνέχεια »

Ψωροκώσταινα

Άλλη μια άθλια ονομασία πού είχαν δώσει στην χώρα μας. Η Ψωροκώσταινα ήταν μια ζητιάνα πού ζούσε στο Ναύπλιο την εποχή πού κυβερνούσε ο Καποδίστριας. Κάποιος θέλοντας να πει για την φτώχεια του Ελληνικού δημοσίου, το παρομοίασε με την πασίγνωστη …

Συνέχεια »