Παράδοση

Η φράση αυτή σημαίνει τον κατσάδιασα, του τα είπα για καλά. Η φράση προέρχεται από τον Εξάψαλμο, που έχει σύνολο έξι ψαλμούς. Είναι μια σειρά έξι ψαλμών, που τους λένε στην αρχή του όρθρου, είναι δε οι εξής: ο 3°^ …

Στην περίπτωση αυτή παραβάλλεται το μυαλό του ανθρώπου με ένα λεπτό μηχανισμό (όπως είναι και η πραγματικότητα). Όταν, λοιπόν, σε ένα μηχανισμό του είδους αυτού στρίψει ή λασκάρει (χαλαρώσει) μια βίδα, παύει και η κανονική του λειτουργία. Κατ’ αναλογία λέει …

Αντί να πούμε τη λέξη «υπερτέρησε», συνηθίζουμε να μεταχειριζόμαστε τη φράση του ‘βαλε τα γυαλιά. Τον ανάγκασε, λοιπόν, μια και δεν έβλεπε, να φορέσει τα γυαλιά του, για να δει. Η μεταφορά αυτή έδειξε ότι ξεπερνάει τον άλλο, άρα είναι …

……Και, όταν πάλι βλέπει ο γέρος να κατηφορίζει ο γείτονάς του, ο Θανάσης, με το ταγάρι στον ώμο, που κάπου χασομέρησε και τώρα μόλις φτάνει στο σπίτι του, με τη γλώσσα του έξω από την τρεχάλα, τον ρωτάει τι έπαθε. …

– Τη φράση αυτή τη λέμε, όταν στενοχωρήσουμε κανέναν σε μεγάλο βαθμό. Οι επιστήμονες γιατροί παραδέχονται πως η στενοχώρια «διογκώνει το ήπαρ» και τούτο γνωρίζοντάς το ο λαός έβγαλε τη φράση. – Βέβαια, η όλη ιστορία του συκωτιού – ήπατος, …

– Δηλαδή θα πρέπει να δωροδοκήσεις, για να πετύχεις τη δουλειά σου. Αυτός λαδώθηκε, λέμε. Η φράση μεταφέρθηκε από το λάδωμα του τροχού, που για να δουλέψει καλά πρέπει να λαδωθεί. – Αυτό φανερώνουν και οι φράσεις : ο τροχός …

Λάδι βρέχει κάστανα χιονίζει.

Όταν δεις ακρίβεια, καρτέρειε και τη φθήνια

Λάχανα ‘ς τη μάνα μου, λάχανα ‘ς τον άντρα μου, κάλλια ήταν ‘ς μάνα μου

Όταν διψάει η αυλή σου νερό έξω μη χύσεις.

Μας έμαθαν οι Κρητικοί πως είμαστε Χανιώτες.

Όταν ευρείς το φόρτωμα πληρώσου το κουρμέκι

Μαύρη μοίρα που ‘χεις άντρα, όλοι παν και δε γυρίζουν εσύ πας κι έρχεσαι.

Μεγαλώνει το γομάρι και κονταίνει το σαμάρι.

Μη θωρείς με πως κουτσαίνω, δες την ίσια μου τη μοίρα.

Μην τάξεις σ’ Άγιο κερί και σε παιδί κουλούρι.